Transactionele Analyse

Het was tijdens mijn eerste studie in de psychologie toen ik gegrepen werd door de Transactionele Analyse (TA). Eric Berne (1910 – 1970) is de grondlegger en de bedenker van de TA. Letterlijk betekent TA het analyseren van transacties tussen mensen. Toch is het niet alleen een communicatietheorie, maar ook een persoonlijkheidstheorie en een systematische psychotherapie ten behoeve van persoonlijke groei en persoonlijke verandering.

Wat me erg aanspreekt in de TA is dat in het psychiatrisch ziekenhuis waar Berne werkzaam was, hij zijn staf stimuleerde om ieder mens gelijkwaardig tegemoet te treden vanuit de basishouding Ik ben oké en jij bent oké. Hij vond dat abstracte begrippen voor iedereen herkenbaar en gemakkelijk toepasbaar moesten zijn. Hij gaf gezamenlijk les aan staf en patiënten. Zo hadden ze een gemeenschappelijk taal om met elkaar te spreken en daarnaast hadden dus niet alleen zijn assistenten, maar ook patiënten de nodige kennis als zij het ziekenhuis verlieten.

De taal en haar modellen zijn eenvoudig en voor iedereen te begrijpen. Het geeft tools en opties om lastige stukken van jezelf, de ander en relaties inzichtelijk te maken en uit te diepen.

De TA gaat er niet alleen van uit dat mensen gelijkwaardig/evenwaardig zijn, maar ook dat mensen kunnen denken, veranderen en zich kunnen ontwikkelen. Autonomie, zelfverantwoordelijkheid en zelfsturing zijn hierin uitgangspunt.

(Uiteraard zijn hierin uitzonderingen, zoals mensen die dit door een beperking niet of minder goed kunnen).

Hoe de dramadriehoek me achtervolgde

Een onderdeel van de TA is de drama driehoek dat is ontwikkeld door een leerling van Berne, Steve Karpman. Deze driehoek is me in al die jaren blijven achtervolgen. Hoe ineens het drama tussen mij en anderen me weer in de greep hield. Doordat ik inzicht had gekregen in het ontstaan van deze beklemmende dynamieken had ik geleerd om telkens als ik me hierin had laten verleiden een stapje terug te doen. Even uit te tunen en mezelf af te vragen: ben ik weer aan het ‘vechten’ voor mijn gelijk? Ben ik weer aan het overtuigen van het ongelijk van de ander? Of ben ik de zielige ‘ik’ die het zomaar allemaal is overkomen en ik er niks aan kon doen?!…
Door het bewust worden van deze innerlijke processen kon ik me weer bevrijden uit het drama.

In mijn praktijk is de drama- en winnaarsdriehoek ook altijd een belangrijke tool geweest. Tijdens individuele sessies en tijdens mediations. Het vormt het uitgangspunt om ons groeipotentieel, dat we allemaal in ons hebben, tot volledige ontplooiing te kunnen brengen.

Het uitleggen van de dramadriehoek aan klanten deed ik altijd voor of tijdens een sessie of voorafgaand aan mediations. In de loop van de tijd merkte ik op dat dit toch meer tijd, ruimte en oefening vroeg. Dit is uitgegroeid tot de cursus: Uitjeconflict, waarin mensen inzicht krijgen, hun rollen kunnen overdenken en ervaren en met nieuwe rollen en kunnen experimenteren.